رویکردهای نوین به پژوهش‌های مشاوره، تربیت و اخلاق

رویکردهای نوین به پژوهش‌های مشاوره، تربیت و اخلاق

واکاوی دلالت‌های نظریه پیچیدگی و آشوب برای حوزه مطالعات برنامه درسی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
گروه علوم تربیتی، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران
چکیده
هدف اصلی این مطالعه، استخراج دلالت‌های اندیشه پیچیدگی و آشوب برای حوزه برنامه درسی است. نظریه، علم یا اندیشه پیچیدگی حوزه‌ای جوان و در حال تکامل است که توانسته توجه بسیاری از اندیشمندانی که ماوراء مرزهای سنّتی رشته‌ها فعالیت می‌کنند را به خود جلب کند. لذا در ابتدا مجموعه منابع مهمی که از سال 1990 به بعد در زمینه اندیشه پیچیدگی و نسبت آن با تعلیم و تربیت منتشر شده‌اند، واکاوی شده و سپس با بهره‌‌گیری از راهبرد هرمنوتیک فلسفی، دلالت‌های آن برای برنامه درسی استخراج شده‌اند. بر اساس استنباط پژوهشگر، برنامه درسی حائز ویژگی‌های یک پدیده پیچیده به شرح ذیل است: خودجوش و غیرقابل پیش‌بینی، عدم تبعیت صرف از یک سازمان‌دهنده مرکزی یا یک ساختار کلان غالب، در سیستم‌های پیچیده غالب تبادل اطلاعات بین همسایه‌های نزدیک و بلافصل و عدم وابستگی زیاد به یک سیستم کنترل مرکزی، بهره‌مندی از ساختار آشیانه‌ای، بهره‌مندی از مرزهای مبهم و تبادل مستمر انرژی و ماده با محیط اطراف خویش، بهره‌مندی از ثبات ذاتی، تغییر مستمر ساختار به منظور انطباق با محیط‌های پویای امروزی، عدم تعادل و پویایی مستمر.
کلیدواژه‌ها