رویکردهای نوین به پژوهش‌های مشاوره، تربیت و اخلاق

رویکردهای نوین به پژوهش‌های مشاوره، تربیت و اخلاق

تبیین شاخص‌های آموزش بشردوستی در فرابرنامه درسی ملی بر پایه نظریه مراقبت

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
جهاد دانشگاهی تهران
چکیده
آموزش بشردوستی در نظام‌های آموزشی اغلب فاقد چارچوبی نظری و منسجم است و عمدتاً به مهارت‌آموزیِ فنی محدود می‌شود. این پژوهش با هدف تبیین شاخص‌های آموزش بشردوستی در فرابرنامه درسی ملی بر پایه «نظریه مراقبت» انجام شد. روش پژوهش کیفی و از نوع تحلیلی-استنتاجی است. جامعه پژوهش را اسناد بالادستی و خبرگان حوزه برنامه‌ریزی درسی تشکیل دادند که با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها، تحلیل اسنادی و مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته بود. شیوه تحلیل داده‌ها شامل تحلیل محتوای کیفی استقرایی و بهره‌گیری از مدل‌های تحلیل مفهومی (شورت و فرانکنا) برای استنتاج عملی بود. یافته‌ها نشان داد که شاخص‌های اصلی آموزش بشردوستی شامل «اندیشه و رفتار دموکراتیک»، «خودراهبری و دگرراهبری»، «اخلاق جهان‌شمول»، «خودمراقبتی» و «عاملیت» است. نتیجه اصلی پژوهش حاکی از آن است که نظریه مراقبت با گذر از رویکردهای پوزیتیویستیِ صرف، چارچوبی کارآمد برای تربیت شخصیت بشردوستانه فراهم می‌آورد. این رویکرد، آموزش را از انتقالِ اطلاعات به فرآیندی مستمر برای پرورش احساس، اندیشه و کنش اخلاقی در نوجوانان ارتقا می‌دهد که مستلزم بازنگری در طراحی محتوا و ارزیابی فرابرنامه درسی ملی است.
کلیدواژه‌ها